Waarom een aandeelhoudersovereenkomst verstandig is

Zijn meerdere aandeelhouders gerechtigd tot de aandelen in uw B.V.? Dan is het raadzaam een aandeelhoudersovereenkomst op te stellen.

De statuten van de B.V. vormen als het ware de fundering van de onderneming. In de statuten is het doel beschreven en ligt ook de winstverdeling en zeggenschap van de aandeelhouders vast. Deze rechten en verplichtingen kunnen worden aangevuld in een tussen de aandeelhouders te sluiten aandeelhoudersovereenkomst.

Doelstelling aandeelhoudersovereenkomst

In de overeenkomst worden de rechten en verplichtingen van de aandeelhouders van de vennootschap vastgelegd. Hierbij dient als uitgangspunt te gelden dat iedereen gelijke rechten en plichten heeft en ‘misbruik’ van de afspraken moet worden voorkomen.

De statuten van de vennootschap blijven onverkort van toepassing. Dit impliceert dat de aandeelhoudersovereenkomst geen bepalingen mag bevatten die strijdig zijn met de statuten van de vennootschap.

Een voordeel van het vastleggen van afspraken in een aandeelhoudersovereenkomst in plaats van in statuten is de flexibiliteit die dan bestaat om afspraken te wijzigen. Zijn de afspraken vastgelegd in de statuten? Dan dient een formele (notariële) statutenwijziging te worden doorgevoerd, met alle bijbehorende kosten van dien. Wijziging van afspraken in een aandeelhoudersovereenkomst is in principe vormvrij. De overeenkomst wordt namelijk beheerst door het contractenrecht en de statuten worden beheerst door de wet. Verder zijn de statuten, in tegenstelling tot de aandeelhoudersovereenkomst, openbaar.

Er zijn onderwerpen die vaak in de overeenkomst voorkomen. Deze zullen we hieronder behandelen.

Aanbiedingsplicht van aandelen

In de statuten van een vennootschap wordt vaak als wettelijk verplichte blokkeringsregeling een aanbiedingsregeling opgenomen. Deze regeling houdt in dat een aandeelhouder zijn aandelen slechts aan een derde mag overdragen, indien deze aandelen eerst te koop zijn aangeboden aan de mede-aandeelhouder(s) in de vennootschap.

Daarnaast is in de statuten van de vennootschap dikwijls een aantal bijzondere gevallen opgenomen die ook leiden tot een aanbiedingsplicht voor een aandeelhouder.

De verplichting tot aanbieding van aandelen kan in een aandeelhoudersovereenkomst nog verder worden uitgebreid. Dit kan bijvoorbeeld in het geval er een aandeelhouder gedurende een bepaalde periode arbeidsongeschikt is. Of als hij activiteiten verricht die strijdig zijn met de belangen van de samenwerkende partijen. Verder kan worden bepaald dat een aandeelhouder-rechtspersoon zijn aandelen ook moet aanbieden indien de zeggenschap in die aandeelhouder-rechtspersoon wijzigt. Dit kan bijvoorbeeld zijn als gevolg van een overlijden.

Koopprijsregeling

Aandeelhouders kunnen in een aandeelhoudersovereenkomst een regeling overeenkomen met betrekking tot de waardering van aandelen in geval een aandeelhouder haar aandelen (al dan niet verplicht) te koop aanbiedt aan een andere aandeelhouder. Daarbij zijn verschillende variaties mogelijk. Hierbij kunt u denken aan de onderstaande voorbeelden.

  • De koopprijs is gelijk aan de intrinsieke waarde van de aandelen. Hierbij wordt goodwill geacht al dan niet aanwezig te zijn.
  • De koopprijs is gelijk aan de economische waarde van de aandelen.
  • Een variatie waarbij het uitgangspunt is dat de koopprijs gelijk is aan de economische waarde, maar waarbij een korting ten aanzien van de koopprijs plaatsvindt ten aanzien van een ‘bad leaver.’ (Dit is bijvoorbeeld een aandeelhouder die vroegtijdig, eerder dan afgesproken, zijn aandelen wenst over te dragen. Onvoorziene omstandigheden kunnen worden uitgezonderd).

Betalingsregeling koopsom aangeboden aandelen

In de overeenkomst kan worden vastgelegd dat, indien een aandeelhouder van de vennootschap haar aandelen verkoopt aan de andere aandeelhouder, de overnemende aandeelhouder een beroep kan doen op een betalingsregeling. Daarbij kan worden gedacht aan het omzetten van de koopsom in een geldlening en het aflossen van deze schuld in bijvoorbeeld vijf jaarlijkse termijnen. De voorwaarden van de geldlening en de opeisbaarheid van de schuld kunnen alsdan desgewenst eveneens in de overeenkomst worden opgenomen.

Bod van een derde

Het is mogelijk in de overeenkomst vast te leggen dat in het geval een derde een bod doet op alle aandelen voor een prijs gelijk of hoger dan de economische waarde en een van de aandeelhouders wenst dat dit bod wordt ondersteund, de andere aandeelhouder ook verplicht is zijn aandelen in de vennootschap aan te bieden aan die derde. Die andere aandeelhouder kan dan overigens wel een ‘right to match’ worden toegekend.

Dividendbeleid

Ter voorkoming van misverstanden kunnen onderlinge afspraken worden gemaakt over de voorwaarden waarbij tot uitkering van dividend door de vennootschap aan de aandeelhouders wordt overgegaan. Dit dient zowel het belang van de vennootschap als dat van de aandeelhouders.

Deskundige

Vaak wordt ook in een aandeelhoudersovereenkomst vastgelegd dat elk geschil tussen partijen terzake de overeenkomst, daarmee in verband staande overeenkomsten alsmede de statuten, zal worden beslecht door een daartoe te benoemen deskundige.

Basale managementvoorwaarden

In de aandeelhoudersovereenkomst kunnen basale managementafspraken worden vastgelegd, die in een afzonder stuk zullen worden uitgewerkt. Een arbeidsongeschiktheidsregeling kan daarvan onderdeel zijn.

Concurrentiebeding

Vastgelegd kan worden dat partijen binnen een bepaalde periode na beëindiging van de participatie niet betrokken mogen zijn bij werkzaamheden welke vergelijkbaar zijn of concurreren met de werkzaamheden van de vennootschap (of een van haar dochtermaatschappijen) en/of geen personen in dienst mogen nemen of te werk mogen stellen die werkzaam zijn geweest in de onderneming van de vennootschap (of een van haar dochtermaatschappijen) en/of geen klanten van de vennootschap mogen benaderen.

Boetebeding

Om te bewerkstelligen dat partijen zich ook daadwerkelijk houden aan de bepalingen van de aandeelhoudersovereenkomst, nemen partijen meestal op dat op overtreding van (een of meer van) de bepalingen een boete staat. De hoogte van deze boete hangt dan vaak af van de mate van en soort van overtreding.

Meer weten?

Wilt u hulp bij het opstellen van een aandeelhoudersovereenkomst of meer informatie? Neem contact met ons op door te bellen naar t. +31 492 – 36 21 21 of stuur een e-mail naar info@gvgn.nl.

Contactformulier