De positie van erfgenamen

In de praktijk blijkt dat nalatenschappen een negatief saldo kunnen vertonen. 
Het kan ook voorkomen dat op het moment van het overlijden van de erflater nog niet bekend is of de boedel positief of negatief is, bijvoorbeeld omdat er nog een procedure bij de rechtbank over een schadeclaim loopt. Ook kan tegen de erfgenamen van iemand die tijdens zijn leven een risicovol beroep of bedrijf had nog na zijn dood een proces worden aangespannen.

De erfgenamen zijn in beginsel aansprakelijk voor de schulden van de overledene. De erfgenamen kunnen daarvoor zelfs in hun privé-bezit worden aangesproken. Daarom heeft iedere erfgenaam het recht de nalatenschap te weigeren. De erfgenaam moet in een zo vroeg mogelijk stadium kenbaar maken of hij de nalatenschap wenst te weigeren.

De wet zegt namelijk dat als iemand eenmaal heeft geaccepteerd, deze persoon daarna niet meer kan verwerpen. Met accepteren staat gelijk ‘het zich als erfgenaam gedragen’. Daarom moet u zolang u zich formeel nog niet heeft uitgesproken over uw positie als erfgenaam voorzichtig handelen. Zo mag u bijvoorbeeld nog geen goederen van de nalatenschap verkopen of verdelen.

De wet geeft een aantal keuzemogelijkheden aan een erfgenaam om zijn positie te bepalen.
U kunt de nalatenschap:

  • beneficiair aanvaarden;
  • zuiver aanvaarden;
  • verwerpen.

Beneficiair aanvaarden

Indien de nalatenschap meer schulden dan baten bevat, kunnen de erfgenamen de aansprakelijkheid met hun eigen vermogen door zogenaamde “beneficiaire aanvaarding” voorkomen. De erfgenamen worden dan nimmer aansprakelijk gesteld voor de schulden die niet uit de nalatenschap betaald kunnen worden. Alleen de bezittingen die tot de nalatenschap behoren dienen de schuldeisers tot verhaal. De bezittingen moeten dan ook aangewend worden om de schulden van de nalatenschap te betalen.

Deze wijze van aanvaarding is aangewezen, indien de nalatenschap negatief is, maar ook indien het onduidelijk is of de schulden de waarde van de bezittingen overtreffen. Zelfs bij de meest geringe twijfel adviseren wij u op deze wijze de nalatenschap te aanvaarden.

Eigenlijk is deze wijze van aanvaarding een “verzekering” tegen eventuele “privé-aansprakelijkheid”.

Wij adviseren onze cliënten altijd de nalatenschap beneficiair te aanvaarden.

Indien de nalatenschap beneficiair wordt aanvaard, zijn bepaalde wettelijke regels van toepassing op de afwikkeling. Deze dienen strikt te moeten worden nageleefd, wil de erfgenaam niet het risico lopen toch volledig aansprakelijk te zijn voor de schulden. Belangrijk is bijvoorbeeld dat een beschrijving wordt opgemaakt van de nalatenschap. Deze beschrijving moet worden gedeponeerd bij de rechtbank of bij de boedelnotaris.

Indien de nalatenschap negatief blijkt te zijn, moet u dit zo spoedig mogelijk melden bij de rechtbank. De notaris kan u hierover verder informeren.

Er zijn een aantal situaties waarin men altijd “beneficiair” moet aanvaarden, bijvoorbeeld als er minderjarige erfgenamen zijn of als er erfgenamen zijn die niet het vrije beheer over hun vermogen hebben, zoals iemand die onder curatele is gesteld.

Zuiver aanvaarden

Door zuivere aanvaarding hebben erfgenamen recht op een aandeel van de bezittingen van de nalatenschap, maar zijn zij tevens aansprakelijk voor de eventuele schulden van de nalatenschap, ook indien de schulden de baten overtreffen.

Verwerpen

Voorts bestaat de mogelijkheid de nalatenschap te verwerpen. In dat geval komen alle aanspraken op de nalatenschap te vervallen; de erfgenaam die verwerpt wordt geacht nooit erfgenaam te zijn geweest. Het erfdeel van iemand, die verwerpt wordt dan verkregen door zijn kinderen en bij afwezigheid hiervan door de overige door de wet geroepen erfgenamen. Bij testament kan van deze wettelijke regeling zijn afgeweken.

Formaliteiten

Voor elke wijze van aanvaarding of voor verwerping dient een verklaring door de erfgenaam te worden afgelegd bij de griffie van de rechtbank. Hiervoor rekent de rechtbank griffierecht.

Zuivere aanvaarding kan ook plaatsvinden door het ondertekenen van een schriftelijke verklaring bij de notaris; dit kost u geen griffierecht. Bovendien kan zuivere aanvaarding door “gedragingen” geschieden. Dit is het geval indien een erfgenaam zich gedraagt als zuiver aanvaard hebbende erfgenaam. Voorzichtigheid in handelen is derhalve geboden indien u nog niet zeker bent omtrent uw uit te brengen keuze.

Indien u de nalatenschap wenst te verwerpen/ beneficiair wenst te aanvaarden, stellen wij voor u de benodigde volmacht tot verwerping/beneficiaire aanvaarding op. U dient deze vervolgens te ondertekenen op een notariskantoor, waarbij de notaris een legalisatieverklaring afgeeft. Daarna sturen wij de volmacht naar de rechtbank, waar voor u de nalatenschap beneficiair aanvaard danwel verworpen wordt.

Krijgt u een erfenis en weet u niet zeker of u moet kiezen voor zuiver of beneficiair aanvaarden of de erfenis verwerpen? Laat u zich hierbij goed adviseren. Gerrits & Van Gulick Notarissen helpt u graag om tot de juiste keuze te komen en wij staan u desgewenst bij in de afwikkeling van de nalatenschap. Mail ons via info@gvgn.nl of bel direct op +31 492 – 36 21 21.

Contactformulier